Yüksek Gümrük Tarifelerini Aşmada ve Yapay Zeka Ürünlerinin Taşınmasında Hava Kargo Kritik Rol Oynuyor

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), 2025 yılında hava kargonun küresel ticareti ayakta tutmada ve ekonomik büyümeyi desteklemede kritik bir rol oynadığını ve bu durumun özellikle ticaret politikalarındaki belirsizlik ve artan tarifelere rağmen gerçekleştiğini bildirdi. Hava Kargonun Küresel Ticaretteki Rolü başlıklı IATA raporu Peru’nun başkenti Lima’da düzenlenen IATA World Cargo Symposium’da açıklandı.

Raporda 2025 yılında hava kargonun küresel ekonomi için bir dayanıklılık unsuru olduğu vurgulanırken, özellikle yüksek değerli teknoloji ürünleri ve yapay zekâ ekipmanlarının hızlı taşınması sayesinde küresel ticaretin ve ekonomilerin büyümesini sürdürülebildiği savunuldu.

THY ve Pegasus dahil yaklaşık 360 havayolu şirketini çatısı altında toplayan ve sivil havacılık trafiğinin yüzde 83’ünü temsil eden IATA verileri hava kargonun geleceğine ilişkin çarpıcı bir tablo sunuyor.

Küresel ticarette yer alan şirketlerin ABD Başkanı Donald Trump tarafından açıklanan yeni gümrük tarifelerden kaçınmak için tedarik zincirlerini yeniden düzenlediği belirtilen raporda şu noktalara dikkat çekildi: “ABD ithalatçıları yüksek gümrük tarifesi belirlenen ülkelerden uzaklaşıp başka ülkelerden ürün almaya başladı. İhracatçılar ise mallarını özellikle Avrupa pazarına yönlendirdi. Bu süreçte hava kargo önemli rol oynadı. ABD’de büyüyen ticaret rotalarında ithalat 213 milyar dolar arttı, bunun 174 milyar doları (yüzde 82) hava yoluyla taşındı. Daralan ticaret rotalarında ithalat ise 257 milyar dolar azalırken, bunun sadece yüzde 30’u hava kargoydu. Avrupa’da da benzer bir durum görüldü. Yeni büyüyen ticaret rotalarındaki artışın yüzde 48’i hava kargo yoluyla gerçekleşirken, azalan rotalardaki düşüşün yalnızca yüzde 3’ü hava kargo kaynaklı oldu. Bu veriler hava kargonun ticaret rotaların yön değiştirdiğinde buna hızlı uyum sağlayabildiğini gösteriyor.”

Gümrük Şoklarına Karşı Reçete

Raporda hava kargonun pazarlara sağladığı erişimler sayesinde 2025 yılında küresel ticaretin yüzde 2,4 büyüdüğü ve küresel GSYİH’nin de yüzde 3,2 arttığı hatırlatılırken, “Hava kargo bu büyümeyi, şirketlerin tarifelerden kaçınmasını sağlayarak, tedarik zincirlerinin hızlı değişmesini mümkün kılarak ve Yapay zekâ yatırımlarının hızla hayata geçmesini kolaylaştırarak sağladı” denildi.

IATA Hava Kargo Bölümü Endüstri Analizi Başkanı Julia Seiermann World Cargo Symposium’da yaptığı kapsamlı sunumda, “Hava kargo, küresel ekonomik dayanıklılığın yapısal bir bileşenidir. 2025 yılında işletmelerin gümrük tarifesi şoklarını absorbe etmesine yardımcı oldu, ticaretin hızla yeniden yapılandırılmasını mümkün kıldı ve yapay zekâ yatırımlarının genişlemesini destekleyerek zorlu bir yılda ticaret ve ekonomik büyümenin sürdürülmesine katkı sağladı” dedi.

Ticaret Hatların Yeniden Yapılandırıldı
Erken sevkiyat artışına ek olarak şirketlerin tarifelere maruz kalma riskini azaltmak için tedarik zincirlerini yeniden düzenlemeye başladığını belirten Julia Seiermann, “ABD ithalatçıları yüksek tarifelere maruz kalan ticaret ortaklarından uzaklaşırken, ihracatçılar sevkiyatlarını özellikle Avrupa’daki alternatif pazarlara yönlendirdi.

Politika şoklarına karşı yüksek değerli ve zamana duyarlı ticaretin coğrafi olarak hızla yeniden yönlendirilmesini sağlayabilme yeteneği hava kargonun önemini açıkça ortaya koydu. 2025’in Nisan–Aralık döneminde hava kargo genişleyen ticaret hatlarından daralan ticaret hatlarına kıyasla çok daha fazla fayda sağladı” şeklinde konuştu.

Yapay Zekâ Yatırımlarındaki Büyümeye Destek

2025 yılında yapay zekâ yatırımları hızla artarken, hava kargonun sunucular, veri depolama üniteleri ve bellek çipleri gibi yüksek değerli ve zamana duyarlı ekipmanların verimli ve güvenilir şekilde taşınmasını sağladığını hatırlatan Julia Seiermann’ın verdiği bilgilere göre, 2025 yılında yapay zekâ ile ilgili ticaretin değerinin üçte ikisinden fazlası hava yoluyla taşındı. Yapay zekâ ile ilgili ürünleri hava kargo sevkiyatları yıllık bazda yüzde 20 arttı. Bu ürünler, hava yoluyla taşınan toplam ticaret değerinin yüzde 53,5’ini oluştururken, toplam hacmin sadece yüzde 7’sini temsil etti. Bu durum, söz konusu ürünlerin yüksek değer yoğunluğunu ve sektör açısından stratejik önemini ortaya koyuyor.

Seiermann, konuşmasının son bölümünde “2025 yılında yapay zekâ ile ilgili ürünlere olan talepteki hızlı artış, hava kargo sayesinde karşılanabildi. Böylece yatırımlar lojistik kısıtlamalar nedeniyle engellenmek yerine ekonomik faaliyetlere dönüşebildi. Ekonomiler yüksek değerli teknoloji ürünlerine giderek daha stratejik şekilde bağımlı hale geldikçe, hava kargo bu ürünlerin zamanında teslim edilmesini sağlamakta kritik bir rol oynamaya devam edecek” açıklamasını yaptı.

#IATAWCS