İstanbul Türkiye’nin Lojistiğinin de Merkezi

Türkiye ekonomisinin yaklaşık yüzde 40’ına karşılık gelen büyüklüğe sahip olan İstanbul yurtiçi ticaret olduğu kadar dış ticaretin de çekim merkezinde bulunuyor. Göçmenlerle birlikle 18 milyon insanın yaşadığı İstanbul’da yıllardan beri en önemli sorun ulaşım olarak görülüyor. Yapılan yatırımlara rağmen artan insan ve araç trafiği İstanbul’daki yatırımlar için sürekli bir maraton halinde olmayı gerektiriyor. Hem şehir içi yolcu taşımacılığı hem yurtiçi taşımacılık ihtiyaçları hem de Türkiye’nin en büyük pazarı olan Avrupa ülkelerine geçiş için ana rota üzerinde bulunması bu yatırımların ölçeğinin büyük ve karmaşık olmasını da birlikte getiriyor.

Yıllar boyunca ancak bazı projelerin hayata geçtiği kimilerinin farklı sebeplerle ihale bile edilmeden rafa kaldırıldığı ulaştırma master planları yapıldı İstanbul için. Özellikle İstanbul içinde insanların hareketliliğini sağlayacak farklı modlarda önemli raylı projelerle birlikte tünellerin de faaliyete geçtiği projeler arasında Marmaray ve Avrasya tüneli gibi dev projeler de yer alıyor.

Milyonlarca Yolcu İstanbul’da Hareket Halinde

Avrupa ve Orta Doğu’nun en kalabalık metropolü olan İstanbul’da farklı ulaşım araçları her gün milyonlarca İstanbullu tarafından kullanılıyor. Örneğin 2017 yılında Metrobüs olarak isimlendirilen sistemde 276 milyon 258 bin 576 kez yolculuk yapıldı. 2017 yılında günde ortalama 756 bin 872 kişi metrobüsü kullandı. İstanbul’da genişlemeye devam eden altyapılardan biri olan raylı hatlarda ise rakam daha yüksek. Metro İstanbul tarafından işletmesi yapılan hatlarda 2017 yılında günlük yolcu sayısı 2 milyona kadar ulaşarak toplamda 601 milyon 454 bin 458 kişi taşındı. Asya ve Avrupa’yı denizaltından birbirine bağlayan Marmaray’la taşınan yolcu sayısı ise günlük 220 binlere ulaştı.

2016 rakamlarına göre İstanbul yollarında hizmet veren seçeneklere göre taşınan yolcu sayıları ise şöyle gerçekleşti;  İETT Otobüs ( Metrobüs dahil): 1.554.927, Özel Halk Otobüsü: 1.392.824 Otobüs A.Ş.: 838.0401 ve Dolmuş: 2.073.600.

Deniz yolu seçeneklerinde ise İDO 173.060, Şehir Hatları 252.231yolcu taşırken özel tekneler ve motorlar 141.467 yolcu taşıması gerçekleştirildi.

Günlük Yaklaşık 500 Binden Fazla Araç Avrupa-Asya Geçişi Yapıyor

İstanbul Boğazı’nın ulaşım hatları olan köprülerden geçiş sayısı ise 2017 yılında açıklanan rakamlara göre, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nden günlük ortalama olarak 185 bin 262, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nden 183 bin 374 ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nden ise 100 bin araç olarak belirtildi. Bu rakamlarla toplam günlük ortalama 468 bin 636 aracın köprülerden geçtiği (2017 istatistikleri) ifade ediliyor.

Asya ile Avrupa kıtalarını deniz altından birbirine bağlayan Avrasya Tüneli'nden bugüne kadar (2 yıl) 31,5 milyondan fazla araç geçiş yaptı. Resmi verilere göre tünelden günde ortalama 50 bin araç geçiş yapıyor. Şu anda İstanbul ve çevresinde devam eden pek çok taşımacılık projesinin uygun düzenlemelerle desteklenmesinin, Türkiye’nin lojistik endeksinde üst sıralara çıkmasına yardımcı olması bekleniyor.

İstanbul ve çevresinde son yıllarda faaliyete geçen ulaşım ve lojistik projeleri arasında İstanbul Boğazı'nda Avrupa ve Asya kıtasını üçüncü kez birbirine bağlayan Yavuz Sultan Selim Köprüsü, resmi açılışı yapılan ancak Mart ayında faaliyete geçecek olan İstanbul 3’üncü Havalimanı, İzmit Körfezi geçişini sağlayan Osmangazi Köprüsü ve devamında İstanbul-İzmir Otoyolu, Kuzey Marmara Otoyolu ve Çatalca’ya taşınan gümrük tesisleri bulunuyor.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü

Kuzey Marmara Otoyolu Projesi kapsamında inşa edilen köprü, Asya ve Avrupa'yı üçüncü kez birleştirdi. Dünyanın en geniş asma köprüsü unvanını alan Yavuz Sultan Selim Köprüsü, gidiş ve geliş istikametlerinde 4’er kara yolu şeridi ile ortada 2 demir yolu şeridi olmak üzere toplam 10 ulaşım şeride sahip ancak henüz demir yolu şeritleri faaliyete geçmedi.

Deniz üzerindeki uzunluğu 1408 metre toplam uzunluğu ise 2 bin 164 metre olan Yavuz Sultan Selim Köprüsü özellikle ağır ticari araç ve otobüsleri şehir trafiğinin dışına taşımasıyla İstanbul ulaşımında belirgi bir rahatlık sağladı.

Osmangazi Köprüsü

İstanbul ile İzmir arasındaki ulaşım süresini 9 saatten 3,5 saate indirecek Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi'nin en büyük ayağını oluşturan Osmangazi Köprüsü'nün açılışı da 2016 yılında gerçekleştirildi. 30 Mart 2013'te Yalova Altınova Hersek şantiyesinde düzenlenen törenle temeli atıldıktan sonra yaklaşık 39 ayda tamamlanan köprü, 252 metre kule yüksekliğine, 35,93 metre tabliye genişliğine, bin 550 metre orta açıklığına ve 2 bin 682 metre uzunluğa sahip. Özellikle Güney Marmara-İstanbul güzergahında maliyetli uzun geçişlerin azalmasında yardımcı olan proje yine de istenen geçiş seviyelerine ulaşmış değil ancak Gebze-İzmit, Altınova-Yalova-Bursa aksında önemli rahatlama sağlandı.

İstanbul Havalimanı Açıldı

İstanbul Yeni Havalimanı’nın 90 milyon yolcu kapasiteli ilk fazı resmi olarak açıldı. 250 havayolu şirketine hizmet verecek havalimanının hava kargo potansiyelinin artışında önemli bir dönemeç olması bekleniyor.

İstanbul Yeni Havalimanı Dünya üzerindeki büyük kargo HUB noktalarından biri haline gelmeyi hedefliyor.  İstanbul Yeni Havalimanı projesi, hava kargo taşımacılığının önem kazanmasında ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacak.

Kargo/Lojistik Merkezi; projenin ilk fazı için 1,4 milyon metrekarelik bir alana kurulacak olup, ilerleyen fazlarda inşa edilecek 200 bin metrekarelik ilave bölgesi ile 1,6 milyon metrekarelik büyüklüğe ulaşacak. Bu hedefler doğrultusunda ilk adım olarak 4 Mart 2015 tarihinde DHL ile ekspres kargo operasyonlarının yürütüleceği 20 bin metrekarelik bir alan için ön protokol imzalanmıştır. Ayrıca kargo, lojistik ve geçici depolama alanlarında hizmet veren yerli ve yabancı pek çok önemli şirket de bu projenin içerisinde yer alacak. Kargo/Lojistik Merkezi ilk fazında yıllık 2,5 milyon hava kargo tonaj kapasitesi ile hizmet verecek olup, ikinci ve üçüncü fazlar ile bu kapasite yıllık 5,5 milyon tona kadar çıkartılabilecek şekilde planlandı. 

İstanbul-İzmir Otoyolu

Türkiye’nin batısında yer alan en büyük iki üretim ve ticaret merkezi olan İstanbul İzmir arasında yapımı uzun zamandır devam eden otoyol için sona yaklaşıldı. Türkiye Cumhuriyeti'nin en büyük otoyol projesi olarak belirtilen İstanbul- Bursa- İzmir Otoyolu'nun açılış tarihi olarak 2019 yılının son ayları gösteriliyor. Kamu ile özel sektörün ortaklığıyla gerçekleştirilen da İstanbul İzmir otoyolunun yüzde 95'i Ekim 2018 itibariyle tamamlandığı ifade ediliyor.

Tamamlanmasıyla İstanbul-İzmir arasındaki seyahat süresini yarı yarıya kısaltacak olan proje başta İzmir ve İstanbul arasında güzergah üzerindeki sanayi ve tarım bölgelerini ülke pazarına ve uluslararası piyasalara da karayolundan bağlamış olacak.

1915 Çanakkale Köprüsü

Türkiye’nin batısında otoyol entegrasyonunun önemli bir bölümü olan proje, 324 km’lik Kınalı-Tekirdağ - Çanakkale-Savaştepe Otoyolu’nun önemli bir parçasını oluşturuyor. Projenin tamamlanmasıyla bu otoyolun tamamı Gebze-İzmir Otoyolu’na bağlanacak ve Marmara’yı çevreleyen otoyol zincirinin halkaları birleşecek.

Köprünün açılmasıyla İstanbul’un, Avrupa ve Anadolu arasında üstlendiği ağır transit trafik yük hafifleyecek. Batı Anadolu boyunca halen İstanbul merkezli Batı-Doğu aksı üzerinde yoğunlaşan trafik yükü Marmara Denizi’nin batı kıyısından güney yönüne doğru dengelenecek. Proje’nin hizmete girmesiyle birlikte, taşıt işletme maliyetleri ve yolculuk süresi açısından kazanımlar sağlanacak. Yük taşıyan araçların ulaşım kısıtlamasının kalkmasıyla ithalat ve ihracatımızdaki zaman maliyetini azaltması beklenen proje 2023 yılında tamamlanacak.

Kuzey Marmara Otoyolu

Kuzey Marmara Otoyolu Projesi’nin Avrupa kesimleri, Silivri ilçesinin Alipaşa semtinde bulunan Kınalı kavşağında başlayıp Üçüncü Boğaz Köprüsü mevcut bağlantı yollarının (Kesim 3) başladığı Eyüp ilçesi Odayeri semtinde sona eriyor. Proje’nin Asya kesimleri, İstanbul’un Pendik ilçesinde Kurnaköy’de (Paşaköy Kavşağı’nın güney-güneydoğusunda) başlayıp Sakarya’nın Akyazı ilçesinde Akyazı TEM Kavşağı’nda sona eriyor.

Türkiye’de özellikle yük taşımacılığının en yoğun aksına olan TEM Otoyolu’nun İstanbul giriş ve çıkışlarının rahatlatılması planlanıyor. İstanbul’da ağır ticari araç trafiğinin de yönlendirildiği Yavuz sultan Selim Köprüsü’nün de üzerinde yer alığı güzergahla kısım kısım açılan proje, diğer ulaşım projeleriyle entegre olacak.