Barbaros Aba: “Sanayi 4.0 Hızlı, Esnek ve Verimli Üretimi Hedefleyen Topyekûn Bir Stratejidir”

“Sanayi 4.0’ın diğer bir tanımı ile dijital dönüşüm, bilgi teknolojilerindeki hızlı gelişimi sonucunda oluşan ve yeni teknolojileri kullanarak, geleneksel imalat sanayinin rekabette sürdürülebilir liderliğin sağlanması için hızlı, esnek ve verimli üretimi hedefleyen topyekûn bir stratejidir” dedi.

- Sanayi 4.0’ın lojistik sektörüne etkisi nasıl olacak? Sanayi 4.0 üretim sanayisinde yaratacağı devrimle mi lojistik sürecini etkileyecek yoksa lojistik süreçlerine direkt etki yapacak mı?

Başlangıçta üretim için öngörülen bu strateji, hızla tüm iş alanlarını etkilemekte, tüm yapı ve süreçlerin değişim ve dönüşümünü tetiklemektedir. Lojistik sektörü, Üretim sektörünün bu değişiminin ihtiyacının karşılanması için oluşan talebi karşılamak, bu hizmetleri üretirken beklenen verimlilik ve esnekliğin sağlanması için Tedarik zinciri içindeki Lojistik iş model ve süreçlerinin hızla yatay ve dikey entegrasyonunun sağlanması zorunlu hale gelmiştir. Lojistik şirketleri, Gelecekte var olabilmek için bu dönüşümü sağlamak zorundadırlar.

Kısaca özetlemek gerekirse; hızla dönüşen üretim sanayinin taleplerini esnek ve hızlı olarak karşılamak için, hem de yeni teknolojileri kullanarak rekabetçi olabilmek için lojistik iş süreçlerinin ve iş modellerinin yeniden tasarlanması için Lojistik sektörü bu alanda doğrudan etki alanı içindedir.

- Sanayi 4.0’ı tetikleyen teknolojiler nelerdir?

Üretim sektörünün yaşamakta olduğu bu dönüşüm sürecinde gelişmeyi tetikleyen teknolojiler; Nesnelerin Interneti (Internet of Everything), Büyük Veri (Big Data) ve Analizi, akıllı sensörler, akıllı robotlar, otonom dronlar, Bulut teknolojileri, 3D Baskı teknolojileri,  Zenginleştirmiş Gerçeklik (AugmentedReality), Yatay ve Dikey yazılım entegrasyonları ve algoritmalar ve Siber Güvenlik sayılabilir. Bu teknolojilerde sürekli gelişim ve değişim göstermektedir.

Günümüzde tüm iş süreçleri tamamen internet alt yapısı ile çevrelenmiştir. Kullanılan binadan- üretim makinelerine, lojistik faaliyetlerinden -bilgi/veri güvenliğine iş ortamından- sosyal ağlara kadar her türlü işlem ve öğe bilişim teknolojilerinin etkisi altındadır. Bilgi ve veri akışı çok farklı kaynaklardan gerçek zamanlı olarak yapılmakta olup verilerin hacmi çok büyüktür. Oluşmakta olan bu “Büyük Veri”nin yönetimi ciddi sorun çıkarmaktadır. “Veri Madenciliği “ yanında Bulut Teknolojileri üzerinden ayıklama, indirgeme ve hedef veriye ulaşma yolları geliştirilmektedir. Özellikle Lojistik alanında, süreçlerdeki hız ve esneklik gereksinimi karar süreçlerinin hızlanmasını ve gerçek zamanlı olması gereğini gerçek zamanlı karar sürecini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle Lojistik 4.0 kavramının ana konuları; süreçlerin yatay ve dikey entegrasyonu, Büyük veri yönetimi ve Gerçek zamanlı karar algoritmaları olacaktır. Uçtan uca tüm paydaşların yatay entegrasyonun sağlanması Blockchain ile sağlanacaktır. Blockchain Lojistik 4.0 kavramının bel kemiği olacaktır.

- Sanayi 4.0’ın lojistik sektöründe istihdama etkileri ne olabilir?

Sanayi 4.0 ile ilgili olarak temel sorunların başında verimlilik artışı için insan hatalarının giderilmesi, daha hızlı üretim yapılması için robotların kullanılması nedeni ile istihdamı olumsuz etkileyeceği kanısı hakimdir. Lojistik sektörün de bu etkiler yaşanacaktır. Örneğin sürücülerin yerini otonom araçlar, Forklift operatörlerinin yerini Akıllı forklift ve AGV ler alacaktır. Ancak bu dönüşüm ülkemiz için henüz büyük çaplı olacak gibi görülmemektedir.

Önümüzdeki yıllarda, iş modellerindeki radikal değişikliklerin,  istihdam panoraması üzerinde büyük etkisi olacaktır. Bu değişim bazı iş tanımlarını gereksiz hale getirirken, diğer taraftan yeni iş tanımlarını meydana getirmektedir. Birçok sanayi ve ülkede, en çok talep gören meslekler veya uzmanlıklar; 10 veya beş yıl önce mevcut değildi ve bu alanda değişim hızı hızlandı. Popüler bir tahmine göre, bugün ilkokula başlayan çocukların yüzde 65'i sonunda, henüz günümüzde mevcut olmayan, tamamen yeni iş türlerinde çalışmaya başlayacaktır.

Yüksek düzeyde yaratıcılık, empati, ikna, hangi bilginin hangi durumda hangi seviyede kullanılarak üretken bir karara varılmasını ve yüksek düzeyde algılayıcı motor becerileri olduğunun anlaşılmasını gerektiren işlerin yakın gelecekte otomatikleştirilmesi mümkün görünmemektedir.

- Endüstri 4.0 ne zaman tam olarak hayatımızın içinde olacak?

Sanayi 4.0 başlamış bir süreç olup hızlı olarak ilerlemektedir. Üretim ve lojistik dışında birçok alanda; Akıllı şehir, Akıllı Fabrika, Akıllı Ev vb. yeni kavramlar hayatımız içinde olacaktır.

- Sizin lojistikte otomasyon ve dijitalleşme konusunda yaptığınız uygulama ve yatırımlarınız ne yönde ilerliyor?

Netlog Lojistik olarak ürettiğimiz hizmetlerde alt yapı olarak sürekli olarak dijitalleşme ön sırada gelmektedir. Bu alanda özellikle müşterilerimiz ile oluşturduğumuz eko sistem içinde yatay entegrasyonu, kendi iş süreçlerimiz içindeki dikey entegrasyon için süreç tasarımları ve entegrasyon çalışmaları hızlı ve sürekli sağlamaya çalışmaktayız. Bu amaçla gerekli Bilgi teknolojileri, yazılım ve nitelikli insan gücü için yatırımlar yapılmaktadır.

- Türkiye Sanayi 4.0 için hazır mı?

Küresel Rekabet içinde yer alabilmek için tüm ülkeler bu konuda hızla yol almaya çalışmakta, gerekli altyapıları oluşturmak için yatırım yapmaktadır. Küresel Rekabet İndeksi’nde 140 ülkenin sıralamasında 2016 yılı raporlarına göre 51’inci sırada yer almakta olup, sürekli gerilemektedir. Küresel Rekabet indeksinin alt bileşenlerinde bakıldığında, Pazar büyüklüğünde 16’ncı sırada yer alarak avantajlı durumda iken, teknolojik yeterlilik de 64, inovasyon da 60’ıncı sıralarda yer almakta ve genel indeks değerinin gerisine düşmektedir. Ekonomik verilerin yanında Gelişmişlik indeksinin tüm alanlarında geride yer almaktayız. Türkiye’yi küresel rekabet ortamında zor yılların beklediği açıktır.

- Şirketinizi ve Türk lojistik sektörünü bu hazırlıklarla ilgili batılı rakiplerine göre nasıl görüyorsunuz?

Ülke olarak genelde problem yaşanmakla birlikte, özellikle yurtdışında hala çok büyük bir Pazar ve fırsatlar mevcuttur. Şirketimiz gerek yurtiçi ve gerekse yurtdışında iş alanını sürekli gelişmekte olup, organik ve inorganik şekilde hızla büyümektedir.