Baltık Bölgesindeki Limanlarda Demiryolu Ve Boru Hattı

Denizyolunda hizmet verilen kargo türleri için uygun taşımacılık bağlantıları gerekiyor. Baltık Bölgesi limanları için yapılan bir araştırma, denizyolunun selameti ve etkinliği açısından demiryolu ve boru hatlarının ne denli yaygın olarak kullanıldığını da gözler önüne seriyor. Çünkü denizyoluyla taşınan dökme yüklerin doğal olarak ortakları demiryolu (katı yükler) ve boru hattı (sıvı yükler). Ayrıca bu taşımacılık hatları, özellikle daha küçük olan Baltık Denizi Bölgesi’nde denizyolu ticaretinin önemli rakipleri.

Liman hinterlandında demiryolu ve boru hatlarının bu kadar sık kullanılmasının ana nedeni olara mevcut altyapı görülüyor. En gelişmiş demiryolu altyapısı (ağ sıklığı bakımından) Almanya ve Polonya’da bulunuyor. Ancak Güney-Doğu Baltık Bölgesi ülkelerinde teknik şartlar ve işletme parametreleri eski üye devletlerde daha da yetersiz. Boru hattı söz konusu olduğunda, belli ülkeler arasındaki toplam altyapı uzunluğu arasındaki farklılıklar da dikkat çekici. Bu alanda lider olan Rusya, listedeki ikinci ülkeden yüz kat daha uzun bir ağ isletiyor. Bu tabi ki ülkenin fiziki boyutu ve sahip olduğu mineral kaynaklarıyla doğrudan ilgili bir durum.

Boru hattı taşımacılığının en önemli olduğu ülkenin, yüzde 54.3’lük pazar payıyla Rusya olduğu görülüyor. Danimarka ise yüzde 45.9’luk hissesiyle ikinci sırada bulunuyor. Diğer ülkelerde boru hattıyla taşınan ürünlerin payı yüzde 23’ü geçmiyor.

Demiryolu ve boru hattı işletmeleriyle ilgili olarak, bu modların hizmet verdiği kargonun cirosu da dikkat çekiyor. Her iki hat da 2006 yılında 3 milyon 523 bin 9 tonluk bir miktar taşımış. Bu miktarda Rusya’nın taşıma payı yüzde 67,6. Almanya ve Polonya listede sırasıyla ikinci ve üçüncü durumdalar. AB’nin Baltık bölgesindeki üyeleri ise toplam cironun yüzde 70.7’sini oluşturuyor.

Polonya’da demiryolunun hizmet verdiği en önemli dökme yük türü kömür. 148 milyon 5 ton kömürün yarattığı ciro yüzde 55.1’lik bir paya sahip bulunuyor. Polonya’da işletilen diğer ürünler arasında mineraller (34.1 milyon ton), petrol ürünleri (15.5 milyon ton) ve cevher (13.4 milyon ton) yer alır. 2005 yılında uluslararası demiryolu yükü transferi 66.7 milyon tonluk bir miktara ulaşmış. Polonya limanlarında yapılan ticaret 20.1 milyon tonu buluyor. Bu miktarda ihracatın payı yüzde 87.8. Polonya’da demiryolu transiti sadece 4.9 milyon ton. İsveç’de demiryolu aktivitelerinde farklı alanlar görülüyor. En önemli kargo türü 2006 yılında 28.8 milyon ton ciroya sahip olan demir. Demir cevherinden sonra odun ve (tıkaç görevi gören) mantar (8.6 milyon ton), metal (7.2 milyon ton) ve deri/tekstil (5.6 milyon ton) geliyor. İsveç’in demiryolu cirosunun dış transferi yüzde 38.8.

Listedeki diğer ülkelere bakıldığında (Estonya, Litvanya), demiryolu işletilmesinde en önemli faktör olarak transit görülüyor. Estonya’da demiryolu yükü miktarında en büyük paya, kaya petrolü (13.9 milyon ton) sahip. Asıl önemli olansa Estonya’daki yurtiçi taşımacılık. İkinci olarak 7.8 milyon tonla kömür yer alır. Bu kömürün 7.6 milyonu transit olarak taşınıyor. Buna benzer bir durum gübrede (2.26/2.04) ve ham petrolde (2.32/2.17) de görülüyor. Transit, aynı zamanda Litvanya’daki demiryolu cirosunun önemli bir kısmını oluşturuyor. Litvanya’da demiryolu için en önemli ürün 15.7 milyon tonluk toplam miktarıyla petrol ürünleri. Bu ürünlerin transit taşınma miktarı, 6.5 milyon tonu buluyor. Petrol ürünlerinden sonra gübre (7.8 milyon ton), ham mineraller (4.6 milyon ton) ve metal (3.6 milyon ton) başta geliyor. Transit taşımacılık Latviya için de oldukça önemli. Bu ülkenin deniz limanlarında 35.6 milyon tonluk bir miktar elleçlenmiştir ki bu toplam cironun yüzde 73.1’ine denk geliyor.