Avrupa ve Türk Karayolu Taşımacılığının Dijitalleşmesi

Ludwigshafen am Rhein Fen Bilimleri Üniversitesi, Iskan Advice ve Aysberg Basın Yayın Akademik Danışmanı

Dijitalleşme dalgası tedarik zinciri sektörünü zaten etkisi altına almıştı. Web bazlı tedarik zincirleri, bugün sektörde yer alan her bir oyuncunun planlama, sipariş, üretim ve taşıma süreçlerini belirliyor. Tedarik zincirlerinin etkinlik potansiyeli, şirketler arası süreçler arasındaki yakın bağlar tarafından giderek daha fazla kullanılıyor. Karmaşık işbirlikçi planlama sistemleri (APO, Gelişmiş Planlama) daha fazla tercih ediliyor.

Avrupalı  ve Türk lojistik hizmet sağlayıcılar, rekabet üstünlüklerini korumak ve müşterilerinin şirketlerine olan bağlılıklarını artırmak için dijitalleşmeye ayak uydurmaları gerekiyor. Bu özellikle Avrupalı ve Türk kara taşımacılığı şirketleri için geçerlidir. Ancak, karlılık üzerindeki mevcut baskı, ayrıca büyük pan-Avrupa FTL ve grupaj taşımacılık şirketleri üzerindeki baskıyı da artırıyor. Bu türden "büyük projelere" nasıl finansman sağlanabileceği sorusu, Avrupa kara taşımacılığı sektörü için önemli bir soru haline gelmiştir. Birkaç milyon değerindeki projelerinde başarısız olan önde gelen uluslararası şirketlerin sayısı giderek artıyor. En son ve en öne çıkan örnekler olarak gösterilebilecek bazı Alman lojistik devleri durumun daha da vahim olduğunu gösterdi.

Lojistik sektöründeki teknoloji stratejileri ve yetkinlikleri birbirinden büyük ölçüde farklılık gösteriyor. DHL, insansız araç testleri gerçekleştiriyor. UPS, şubelerini müşterileri için 3 boyutlu baskı teklifi sunmaya uygun hale getiriyor. Önde gelen Avrupalı grup ağı operatörleri ise 1970'lerden kalma taşımacılık yönetimi sistemlerini kullanıyorlar. Sistemleri için bakım yazılım mühendislerinin nesli tükenmek üzere! Bu bir şaka değil! Bu birçok önde gelen uluslararası kara taşımacılığı markası için geçerli bir tespit. Avrupa kara taşımacılığı sektöründeki profesyoneller de bu üzücü gerçeğin bilincindeler.

Sevkiyatta azami şeffaflık ve taşımacılık bilgilerine gerçek zamanlı erişim bugün bir standart halini almış durumda. Bazı lojistik şirketleri IT sistemlerinde geliştirme yaparak tedarik zinciri araçlarını farklı modları birbirlerine bağlar hale getirdiler, bazıları ise halen hava, deniz navlunu sistemleri, kara taşımacılığı ve depo yönetimi sistemleri arasında otomatik sevkiyat verisi paylaşımı konusunda zorluklar yaşamaktadır. Sonuç: Excel tabloları üzerinden yürütülen ve müşterisinin faturasına kadar varan yanlışlıklara sebep olan yetersiz, manüel iş akışları. Bugünün IT sistemi eksiklerini gidermek artık mümkün değil! Lojistik hizmet sağlayıcılar arasındaki gelişim açıkları çok fazla büyümüş durumda. Lojistik hizmet sağlayıcıları artık müşterileri için tedarik zincirleri içinde daha çok bir "kara kutu" halini almışlardır. IT projelerinde yapılan büyük silmeler ve sürekli olarak yaşanan sistem uygulamaya koyma gecikmeleri, büyük pan-Avrupa BT projelerinin uygulanmasına yönelik aşırı talebin yalnızca iki semptomudur.

Verimliliği artırmak ve sistemin karmaşık yapısını azaltmak için yalnızca Avrupa ve Türk şube ağındaki operasyonel sistemlerin sayısı azaltılmamalı, ayrıca şirket içi sistemlerin de uçtan uca bağlı olmaları gerekmektedir. Lojistik hizmet sağlayıcılarının geleneksel yapıya uygun olarak, finansman/kontrol, İK, dağıtım, taşımacılık, terminal ve depo yönetimi olarak ayrı ayrı kurgulanmış olan BT sistemleri artık talep görmüyor. Bu sistemler, FTL'ler, LTL'ler, grupaj ve otomotiv sektörüne yönelik endüstriye özel ağlar için profesyonel ve karlı bir pan-Avrupa ağ planlaması sağlayan uygulamalarla değiştirilmelidir. Bu uygulamalar arasında şunlar bulunmaktadır.

• Dinamik tur optimizasyonu için gerçek zamanlı araçlar

• Treyler ve kutular üzerinde yer alan proaktif telematik uygulamalar ile gerçek zamanlı sevkiyat izleme

(Alt taşıyıcı faaliyetlerindeki "telefon-sürücü-izleme" yapısından kurtulun) 

• Sürekli ağ optimizasyonu, sınır ötesi trafik ve müşteri yapıları için analiz ve simülasyon yazılımı

• Yurt içi ve yurt dışı şubelerdeki uyumlu hale getirilmiş sistem bazlı dağıtım araçları

(şubelerdeki yerel "excel ve kağıt dağıtımı" yapısından kurtulun)

• Müşteri ve sektör segmenti bazlı otomatik trafik akışı ve brüt kar analizi

• Arayüzlerin ve müşteriler için web bazlı sistem erişiminin dijital hale getirilmesi

Lojistik ve özellikle Avrupa kara taşımacılığı alanlarındaki zorluklar son birkaç yılda çok arttı. Ağlar daha karmaşık, müşteri gereklilikleri daha farklı hale gelmiştir. Verimlilik baskısı tüm sektör segmentlerinde hissedilebiliyor. Bu sebeple, genel müdürlük birimlerinin taşımacılık yönetimi sistemlerine müşteri tarifelerini manüel olarak giriyor olmaları inanılır gibi değildir. Ancak, Avrupa kara taşımacılığı sektöründeki bugünkü durumdan sektör müşterileri de sorumludur. Ağ simülasyonunda uzman danışmanlarıyla daha karmaşık ve kötü tarife yapıları geliştiriyorlar. Bunun sonucunda ise her bir müşteri için taşıma yönetimi sistemlerine ana yükleme, ön işlem, FTL, ekstra turlar vb. gibi müşteri faturalandırılması sürecine kadar birçok süreç için birçok farklı tarifenin doğru olarak girilmesi, tahsis edilmesi ve işlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, her bir müşteri için farklı dökme yükler ve ortalama ağırlıklar da dikkate alınmalıdır. Önde gelen pan-Avrupa grup ağı şirketlerinin ortalama 5 rakamlı bir müşteri sayısına sahip olduklarını varsayabiliriz.

Ayrıca, birçok Avrupalı kara taşımacılığı şirketinin BT yapıları, 1970 ve 1980'lerden kalma uygulama ve sistemleri esas alıyor. Bu durum, yeni teknoloji ve uygulamalara ilişkin değişiklikleri bir "kabusa" çeviriyor. Orta ölçekli ve büyük uluslararası kara taşımacılığı ve grup ağı operatörleri sık sık IT projeleri için milyonlar değerinde bütçe ayırıyor ve şirketlerini en az beş yıl süreyle bu projeye bağlıyorlar. Bu modernizasyon projeleri, bölgelerde, ülke yapılanmalarında ve şubelerde yer alan çok sayıda farklı uygulama ve BT sistemleri tarafından engellendi. Bunun sebebi, bir yandan geçmişte gerçekleşmiş olan farklı birleşmeler ve satın almalara kadar gidebiliyor olmasıdır. Bu durumda, farklı taşımacılık yönetimi sistemleri geçmişte öngörü sahibi olmayan bir yönetim tarafından uyumlu hale getirilmemiştir. Ayrıca, yönetim de bu bağlamda önemli bir faktördür. Bu dar görüşlü politika, uluslararası lojistik hizmet sağlayıcıların tek tek bölge ve ülke yapılanmalarının kendi BT yapılarını geliştirmelerine sebep olurken sonuç olarak, birçok şirket Avrupa'daki farklı taşımacılık yönetimi sistemlerini tek bir çatı altında toplayamaz hale geldi.

Bu tür bir şirkette bilgi teknolojileri sistemlerine geçiş, şirketin karlılığını yansıtan riskli bir oyuna dönüşmüştür. IT projelerinin başarısız olması halinde, uzun yıllar şube müdürü olarak çalışmış olan proje yöneticileri bile kolaylıkla kurban edilebiliyorlar. Ancak, problemin temeli daha derinlerde, üst yönetim seviyesinde yatıyor.

 IT değişikleri riskleri bazı başarı faktörleri ile önemli ölçüde azaltılabilir:

• Tedarik zinciriyle ilgili IT ve taşımacılık yönetimi sistemlerini üst yönetim için stratejik bir şirketi ayakta tutma faktörü olarak kabul edin

• Yerel ve bölgesel IT gelişim programlarını uygulamaktan vazgeçin

• Uygun olan durumlarda standart yazılım kullanın

• Heterojen taşımacılık ağı sistemlerinizi azaltın ve ağ içinde tek bir sistem kullanın

• Profesyonel bir proje yönetimi ve değişiklik talebi yönetimi sağlayın

• Doğrudan CEO'ya raporlayan bir IT sistem mühendisi ve proje uzmanı ekibi oluşturun

• Projenize geleceğe yönelik gerekliliklere ve müşteri ihtiyaçlarına odaklanarak bir süreç yeniden tasarımı ile başlayın

• IT sürecinizi bir ana IT planı ve vizyonu ile adım adım değiştirin

• Veri aktarımı işlemine başlamadan önce ana dosya verilerini ve süreçlerinizi temizleyin.