Türkiye’nin İhracat ve İthalatında Karayolu Öne Çıkıyor

Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD), lojistik sektöründeki gelişmeleri kapsamlı verilerle ele aldığı sektör raporlarına bir yenisini daha ekleyerek “UTİKAD Lojistik Sektörü Raporu 2025”i sektörün hizmetine sundu.

UTİKAD Lojistik Sektörü Raporu 2025, sektördeki veri ve analiz ihtiyacına katkı sağlamak amacıyla ölçülebilir veriler üzerinden hazırlandı. Raporda küresel ekonomik gelişmeler ve dünya ticaretindeki değişimlerin yanı sıra Türkiye’nin lojistik sektörü ve dış ticareti kapsamlı şekilde ele alındı. UTİKAD Lojistik Sektörü Raporu 2025, demiryolu, karayolu, havayolu ve denizyolu yük taşımacılığına ilişkin güncel veriler, sektörü etkileyen gelişmeler, mevzuat düzenlemeleri, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik başlıklarını bir araya getiriyor.

Türkiye lojistik sektörünün mevcut durumunu ortaya koymak, sektör paydaşları, kamu kurumları, üniversiteler ve basın kuruluşları için referans kaynağı oluşturmak, Türkiye’nin dış ticaretinde taşıma türlerinin payını ve gelişimini değerlendirmek amacıyla hazırlanan raporda dikkat çeken başlıklar ise şöyle:

Küresel Ticaret 34,89 Trilyon Dolara Ulaştı

2025 yılı küresel lojistik sektörü açısından ticaret politikalarındaki belirsizliklerin, jeopolitik gelişmelerin ve tedarik zincirlerindeki yeniden yapılanmanın öne çıktığı bir yıl oldu.

IMF verilerine göre küresel ekonomi 2025 yılında yüzde 3,4 büyüdü. Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre dünya mal ve ticari hizmet ticaretinin toplam değeri ise yüzde 8 artarak 34,89 trilyon ABD dolarına ulaştı.

Rusya-Ukrayna Savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler ve Kızıldeniz’de yaşanan güvenlik sorunları taşıma rotaları ve transit süreleri üzerinde etkili olmaya devam etti. Süveyş Kanalı, Kızıldeniz, Hürmüz Boğazı ve Karadeniz gibi stratejik geçiş noktalarında yaşanan gelişmeler alternatif güzergahların ve çok modlu taşıma çözümlerinin önemini artırdı.

Orta Koridor, Bakü-Tiflis-Kars hattı ve Kalkınma Yolu gibi projeler de Türkiye’nin transit taşımacılık potansiyeli açısından öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Türkiye’nin Dış Ticaret Hacmi 638,9 Milyar Dolara Ulaştı

Türkiye ekonomisi 2025 yılında yüzde 3,7 büyüdü. İhracat yüzde 4,4 artarak 273,4 milyar ABD dolarına, ithalat ise yüzde 6,2 artarak 365,4 milyar ABD dolarına ulaştı. Türkiye’nin toplam dış ticaret hacmi 638,9 milyar ABD doları olarak gerçekleşti.

Seyahat hariç uluslararası hizmet ihracatı yüzde 6,5 artarak 124,9 milyar ABD dolarına yükselirken taşımacılık hizmetleri ihracatı yüzde 3,5 artışla 42,6 milyar ABD dolarına ulaştı.

Ulaştırma ve haberleşme sektörü ise 2025 Yılı Yatırım Programı kapsamında yaklaşık 440 milyar TL ile en yüksek kamu yatırım ödeneği ayrılan alan oldu.

Denizyolu Dış Ticarette Liderliğini Korudu

2025 yılında Türkiye’nin toplam dış ticaret değerinin yüzde 58,92’si denizyolu, yüzde 26,4’ü karayolu, yüzde 13,79’u havayolu ve yüzde 0,89’u demiryolu ile gerçekleştirildi.

Ağırlık bazında değerlendirildiğinde ise denizyolunun payı yüzde 87,61 olarak gerçekleşti. Karayolu yüzde 11,41, demiryolu yüzde 0,55 ve havayolu yüzde 0,43 pay aldı.

Denizyolu taşımacılığında Türkiye limanlarında elleçlenen toplam konteyner miktarı yüzde 3,5 artarak yaklaşık 14 milyon TEU’ya ulaştı. Limanlarda elleçlenen toplam yük miktarı ise yüzde 4 artışla 553,3 milyon ton olarak gerçekleşti.

Karayolu Dış Ticarette İkinci Sıradaki Konumunu Sürdürdü

Karayolu taşımacılığı esnek operasyon yapısı, teslimat hızı ve diğer taşıma türleriyle entegrasyon kabiliyeti sayesinde Türkiye’nin dış ticaretinde önemli konumunu korudu.

2025 yılında karayolu ile gerçekleştirilen ihracatın değeri 87,2 milyar ABD dolarına, ithalatın değeri ise 69,5 milyar ABD dolarına ulaştı. Her iki değer de 2015 - 2025 döneminin en yüksek seviyesine çıktı.

Ağırlık bazında karayolu ile 31,6 milyon ton ihracat ve 17,5 milyon ton ithalat yükü taşındı.

Demiryolunun Stratejik Koridorlardaki Önemi Artıyor

Demiryolu taşımacılığının dış ticaretteki payı sınırlı kalmakla birlikte sürdürülebilir taşımacılık ve uluslararası transit koridorlar açısından önemi artmaya devam etti.

2025 yılı sonunda Türkiye’nin toplam demiryolu ağı 13 bin 919 kilometreye ulaştı. Demiryolu bağlantısı bulunan liman sayısı 16’ya yükselirken işletmeye açılan lojistik merkezlerden 5,3 milyon ton yük taşındı.

Orta Koridor ve Bakü-Tiflis-Kars hattı üzerinden Çin ile Türkiye arasındaki düzenli yük taşımacılığının geliştirilmesine yönelik çalışmalar da yıl içerisinde öne çıktı.

Havayolu Kargo Trafiği 2,2 Milyon Tonu Aştı

Yüksek değerli ve zaman hassasiyetine sahip ürünlerin taşınmasında önemli rol üstlenen havayolu taşımacılığında Türkiye havalimanlarındaki toplam kargo trafiği 2025 yılında 2 milyon 213 bin tonu aştı.

Dış hat kargo trafiği 2 milyon 101 bin tona ulaşarak 2015-2025 döneminin en yüksek seviyesine çıktı.

İstanbul havalimanlarındaki toplam kargo trafiği ise 2 milyon 144 bin ton olarak gerçekleşti.

Dijitalleşme ve Sürdürülebilirlik Sektörün Dönüşümünde Öne Çıkıyor

2025 yılında lojistik sektörünün gündeminde dijitalleşme, yapay zeka, siber güvenlik, emisyon ölçümü, alternatif yakıtlar ve yeşil taşıma yatırımları önemli yer tuttu.

NCTS Faz 5 uygulamasına geçiş sürecinin tamamlanması, Kombine Taşımacılık Yönetmeliği kapsamında yapılan değişiklikler, Yeşil Lojistik Belgesi uygulaması ve U-ETDS gibi düzenlemeler sektörün veri temelli, güvenli ve sürdürülebilir hizmet sunma kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağladı.

Bununla birlikte sınır geçişlerinde yaşanan beklemeler, vize sorunları, nitelikli iş gücü ihtiyacı, artan uyum maliyetleri ve emisyon düzenlemeleri sektörün önümüzdeki dönemde gündeminde olmaya devam edecek başlıklar arasında yer aldı.

Taşıma Türleri Arasında Entegrasyon Önem Kazanıyor

UTİKAD Lojistik Sektörü Raporu 2025’te ortaya konulan veriler, Türkiye lojistik sektörünün güçlü ulaştırma bağlantıları, artan dış ticaret hacmi ve stratejik koridorlarıyla önemli bir kapasiteye sahip olduğunu gösteriyor.

Bu kapasitenin rekabet gücüne daha güçlü şekilde yansıtılması için taşıma türleri arasındaki entegrasyonun geliştirilmesi, demiryolu ve liman bağlantılarının güçlendirilmesi, sınır geçişlerindeki süre ve kapasite sorunlarının azaltılması, dijital veri paylaşımının yaygınlaştırılması, siber güvenliğin güçlendirilmesi, nitelikli insan kaynağının desteklenmesi ve emisyon azaltım yatırımlarının hızlandırılması öne çıkıyor.