Türkiye Lojistikte Eşgüdümle Stratejik Güç Kazanıyor

Meclis Başkanı ve UND Başkanı Şerafettin Aras, kurumlar arası koordinasyonun ticaret maliyetlerini düşürmede belirleyici olduğunu vurguladı.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye Ulaştırma ve Lojistik Meclisi, 26 Eylül 2025 tarihinde sektör temsilcilerinin geniş katılımıyla bir araya geldi. Toplantıya Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar, TOBB Başkan Yardımcısı Tamer Kıran, meclis üyeleri ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bürokratları katıldı.

Toplantıda konuşan Meclis Başkanı ve UND Başkanı Şerafettin Aras, Türkiye’nin ticaret yollarındaki stratejik rolünü vurgularken lojistik sektörünün karşı karşıya olduğu kritik konulara dikkat çekti. Aras, konuşmasında özellikle ticaretin hızının artırılmasının, makroekonomik büyüme için de doğrudan bir kaldıraç olduğunu belirtti.

Aras, “Türkiye, Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru ile yalnız güzergâhları değil; ihracat hızımızı, tedarik zincirimizin direncini ve ülkemizin itibarını şekillendiriyor. Ancak bir koridorun gücü sadece asfalt, ray ve liman vinçleriyle ölçülmez; sınırda kaybolan dakikalar ve gümrükte geçen saatler gerçek değeri belirler. Gümrükte kaybedilen her fazladan gün, ihracatı en az yüzde bir azaltıyor. Bu da milyonlarca dolarlık kayıp anlamına geliyor” dedi.

Dünya Ticaret Örgütü’nün Ticaret Kolaylaştırma Anlaşması’na ilişkin analizlere de değinen Aras, tam uygulamanın sağlanması durumunda ticaret maliyetlerinin yüzde 14’ten fazla düşeceğini, ihracat ve ithalat sürelerinin günler mertebesinde kısalacağını ve dünya ticaretine yılda 750 milyar ile 1 trilyon dolar arasında ek hacim kazandıracağını söyledi.

Aras, modern ticaretin modların yarıştığı değil birbirini tamamladığı bir oyun olduğunu vurguladı. “Her multimodal taşımanın başlangıcında ve bitişinde karayolu vardır. İlk ve son kilometrenin planı zayıfsa, dünyanın en iyi hattı bile rekabet avantajını kaybeder. Modlar arası tasarım ne kadar güçlü olursa, karayolunun sağladığı esneklik de o kadar hızlı ve verimli bir akışa dönüşür” ifadelerini kullandı.

Demiryolu omurgasının stratejik önemine dikkat çeken Aras, İstanbul’da Avrupa yakasında yük trafiğinin büyük kısmının Halkalı’ya dayandığını belirtti. Terminalin ülkenin en yoğun intermodal kapılarından biri olduğunu kaydeden Aras, kapasite sınırlarının yalnız demiryolunu değil; deniz, hava ve karayolu tarafındaki planlamayı da doğrudan etkilediğini ifade etti. Marmaray entegrasyonu sayesinde kıtalar arası köprü kurulduğunu, ancak yük trenleri için zaman pencereleri ve emniyet kısıtlarının kapasiteyi sınırlayabileceğini vurguladı.

Gümrük işlemlerinin akıcı, x-ray ve muayene altyapısının darboğaz yaratmadığı bir düzenin artık zorunluluk olduğunu belirten Aras, sınırdan geçiş için bekleyen bir aracın kaydının yurtdışında görünmemesi veya hataların günlerce düzeltilmemesi gibi durumların kabul edilemez olduğunu söyledi.

Havayolu taşımacılığına da değinen Aras, İstanbul Havalimanı’nın saat bazlı küresel bağlantı sağladığını, ancak karayolu ve demiryolu omurgasıyla beslenmediği sürece sadece hızlı bir ada olarak kaldığını belirtti.

Aras, konuşmasını şu sözlerle tamamladı: “Biz modların rekabetine değil, sürenin kazanılmasına talibiz. Karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ve antrepo aynı ritimde çalıştığında Türkiye, yalnızca koridorların üzerinden geçen bir ülke değil, koridorların beynini yöneten bir ülke olur. İlk ve son kilometrede karayolunun esnekliğini, rayın düzeniyle; limanın kapasitesini, havalimanının hızıyla; antreponun disiplinini, gümrüğün aklıyla birleştirirsek tek bir hikâye doğar: lojistiği zamanı yakalayarak stratejik güce çevirmek.

Zamanı yakalamanın yolu sadece teknolojiden veya modlar arası uyumdan geçmiyor; asıl belirleyici unsur, kurumlarımızın birbirini ne kadar iyi duyduğu ve desteklediğidir. Kurumlar arası eşgüdüm güçlü olduğunda ticaret maliyetleri dramatik biçimde düşüyor. Eşzamanlı çalışabilen kurumlar, ticaretin önündeki tıkanıklığı en hızlı çözenlerdir. Türkiye, bunu başaracak kudrete sahiptir. Yeter ki hep birlikte, ‘tek masa – tek hedef – tek akıl’ anlayışıyla hareket edelim.”