Türkiye- İran Arasındaki Transit Geçiş Gerginliği Tırmanıyor

İran Yol ve Şehir Planlama Bakan Yardımcısı Davud Keşaverziyan’ın yaptığı ‘Misilleme Hakkımızı Saklı Tutuyoruz’ açıklamasına Uluslararası Nakliyeciler Derneği’nden (UND), cevap geldi.

Türkiye- İran arasındaki transit geçiş gerginliği dinmek bitmiyor. İran transit geçişlerde alınan 750 USD dışında, İran gümrüklerinden Türkiye’ye girişte Türk araçlarından aldığı 550 USD ek vergiye de dün itibariyle yüzde 100 artış yaparak 1100 USD’a çıkardı. Misilleme yapmadığını iddia eden İran Bakan Yardımcısı ‘Misilleme Hakkımızı Saklı Tutuyoruz’ dedi.

İran’ın yaptığı bu açıklamaya karşın UND İcra Kurulu Başkanı Fatih Şener, “20 yıl öncede kalan bir anlaşmaya dayanarak konuşuyorsunuz. O anlaşmadan 7 yıl sonra, 2001 yılında iki ülke Ekonomi Bakanları tarafından imzalanan KEK (Karma Ekonomik Komisyonu) Protokolünde, sadece yakıt alması halinde fiyat farkı alınabileceği hükmü açıkça olmasına rağmen, yakıt alınsa da alınmasa da Türk araçlarından İran’da fark ücreti aldınız” diye konuştu.

Referans aldıkları 1994 tarihli anlaşmada ‘ikili’ taşımalardan da ücret alarak, anlaşmayı hükümsüz hale getirip yüz milyonlarca USD haksız kazanç sağladıklarını dile getiren Şener, “Türk araçlarına ‘Siz ülkenizde bu fiyatı ödemeye alışıksınız, İran’a geldiğinizde de aynı parayı ödeyeceksiniz demek, hiçbir Uluslararası kurala uymaz, eskide kalmıştır ve Türk araç bu yolla İran araçları lehine Haksız rekabet avantajı sağlamanızı kabul etmeyecektir. İranlı Bakan Yardımcısının hala “Misilleme Hakkımızı Saklı Tutuyoruz’ ifadesi gerçeklerden uzaktır” açıklamasını yaptı.

İran, 20 yıldan bu yana ‘İran’da akaryakıt ucuz sizde pahalı’ diyerek Türk araçlarından transit geçişte tek yönde 750 USD ekstra ücret ile beraber Türkiye’ye dönüşte depoda bulundurulan yakıt için 550 USD ek vergi alıyordu. 1/10 yakıt fiyatı ile Türkiye’ye gelen İran araçları ise İran-Türkiye, Türkiye-İran taşımalarının yüzde 90’ını ele geçirmiş durumdaydı. Bu haksızlıklar ve zorluklar sebebiyle geçtiğimiz yıl İran üzerinden Türki Cumhuriyetlere giden araçlarımızdan 13 bin 800 tanesi yüklerini İran araçlarına devretmek zorunda kaldı.

İran tarafından uygulanan ayrımcılık, bugün için bir taşımacılık meselesi olmaktan çıkıp Uluslararası Hukuk meselesi haline gelmiş Türkiye’nin Orta Asya ile ticaretinin geleceğini tehdit eden bir problem haline geldi.

14 Ekim 2014