Soğuk Tedarik Zinciri Yeni Fırsatlar Sunuyor

En doğalını, en tazesini tüketme arzusu üreticiler kadar lojistikçilere de sorumluluk yüklüyor. Son teknolojik araç ve donanımlarla,ürünleri zamanında ulaştırmak, ticaretin dışında bir bakıma kutsal bir görev adeta.

Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nde soğuk zincir “gıda maddelerinin üretiminden tüketimine kadar her aşamada kendi özelliklerini koruyabilmesi için uygulanması zorunlu olan soğuk muhafaza, soğuk taşıma ve benzeri işlemlerinin tamamı” olarak tanımlanmaktadır. Çabuk bozulabilen gıdaların özellikleri nedeniyle hammaddenin tedarik edilmesinden başlayarak tüketim aşamasına kadarki tüm süreçlerde soğuk zincirin bozulmaması gerekmektedir. Bu durumu engellemek için soğuk lojistik yönetimini etkileyen faktörler arasında sıcaklıkta meydana gelen sapmalar, ürünlerin raf ömrü veya depolamada oluşabilecek aksaklıklar yer almaktadır. Patojen mikroorganizmalar 5°C’nin üzerindeki ısılarda gelişebildikleri için, besinler 5°C’den daha düşük ısılarda muhafaza edilmelidir.

2012 yılında ATP Konvansiyonu’nun yürürlüğe girmesi birlikte Soğuk Tedarik Zinciri Lojistiği Türkiye’de önemli bir ilerleme kaydetmeye başlamıştır. 2012 yılı öncesinde 2011 verilerine göre, üretim yerlerinden tüketiciye ulaşana kadar gerek hasat metotları, gerek ambalajlama, depolama, taşıma, raflama ve tüketim alışkanlıklarının yanlışlıkları neticesinde zayi olan miktar üretimin %25 yani 10,5 milyon ton ve parasal değeri 14,2 milyar TL olarak açıklanmıştır. Bu noktada kullanılan araçların üretimlerinde, teknik donanımlarında, ürünlerin hangi taşıma moduna göre taşınacaklarının belirlenmesinde, ürünlerin gerekli ısı derecelerinde taşınmalarında, mevsimsel ürünler için ürünlerin etiketlenmesi gibi zorunlulukların getirilmesi ürünlerin üretimden nihai tüketiciye kadarki süreçlerinin kolaylaştırılmasının daha sağlıklı olmasını sağlamıştır.

Türkiye’de 2014 yılında 28,5 milyon ton sebze ve 16,9 milyon ton meyve üretimi gerçekleştirilmiştir. Bu rakamlarla Türkiye, dünya tarımsal üretiminde 31 üründe, ihracatta ise 21 üründe ilk 5’te yer almayı başarmıştır. Domates en yüksek ticaret hacmine sahip ürün konumundadır.

Rusya, Türkiye tarımsal ürün ihracatında en önemli ve ilk sırada gelen ülkelerden biridir. İhracatta ülke grupları ve yüzde ile 51 BDT, 27 AB, 17 Ortadoğu, 3 Diğer Avrupa ve 2 diğer ülkeler şeklinde sıralanmaktadır. Türkiye’de, meyve ve sebze ürünlerinin Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri ile Ortadoğu’ya pazarlanması için meyve ve sebze endüstrisi organizasyonları önemli oranda devlet desteği almaktadırlar.

Devlet desteğine rağmen Türkiye’de taze gıda taşımacılığı çoğunlukla gerekli ısı kontrolleri olmadan yapıldığından nakliye ve paketlemede sorunlar yaşanmaktadır. Bu durum negatif olarak görülse de bir yandan da Türkiye’yi soğuk hava depoculuğu ve soğuk tedarik zinciri lojistiğinde en yüksek büyüme oranına sahip ülkelerden biri haline getirmektedir.

Soğuk Tedarik Zinciri Lojistiği logitrans Fuarı’nda

Soğuk Tedarik Zinciri Lojistiğindeki dikkat çekici ilerleme Türkiye’nin ve bölgenin en büyük Transport&Lojistik fuarı olan logitrans’ta bu yıl özel bir konsept ile işlenecek. 18-20 Kasım 2015 tarihlerinde İstanbul Fuar Merkezi’nde 9. kez düzenlenecek fuar süresince düzenlenecek konferanslarda yerli ve yabancı konuşmacılar, uzmanlar sektörün inceliklerini, gelinen son düzeyi ve öngörülerini ziyaretçiler ile paylaşacaklar. Fuarda; Soğuk Tedarik Zinciri Lojistiği’ne yönelik taşıma araçları sunan firmalar, tedarikçiler ve depolama sistemlerine yönelik faaliyet gösteren firmalar ürün ve hizmetlerini sergileyecekler.

Özet Veriler

ÜRETİM

- Türkiye’de 2014 yılında 45,4 milyon ton yaş meyve ve sebze üretimi gerçekleştirilmiştir.

- 28,5 sebze, 16,9 milyon ton meyve üretilmiştir

- 4,1 milyon ton iyi tarım uygulaması üretimi vardır

- 2,2 milyon ton organik tarım üretimi vardır

- Örtü altı üretim miktarı 2013 de 6,2 milyon ton

İHRACAT

- İhracatta sırasıyla Rusya, Irak, Ukrayna, Almanya, Bulgaristan ilk beştedir.

- Rusya, Türkiye tarımsal ürün ihracatında en önemli ve ilk sırada gelen ülkelerden biridir.

- İhracatta ülke grupları ve yüzde ile 51 BDT, 27 AB, 17 Ortadoğu, 3 Diğer Avrupa ve 2 diğer ülkeler şeklinde sıralanır.

- Yaş sebze, meyve ve narenciye 2014 ihracatı 3,5 milyon tondur. (1,6 narenciye, 0,8 taze meyve, 1,1 taze sebze)

- İhracat değeri 2,4 milyar dolardır (0,9 narenciye, 0,7 taze meyve, 0,7 taze sebze)

- Toplam tarım ürünleri ihracatı, 2013 yılında 17,7 Milyar Dolara ulaştı.

GENEL

- Nakliyede ve paketlemede sorunlar yaşanmaktadır.

- Türkiye’de, meyve ve sebze ürünlerinin Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri ile Ortadoğu’ya pazarlanması için meyve ve sebze endüstrisi organizasyonları önemli oranda devlet desteği almaktadırlar.

- 2013 yılında gıda maddeleri dış ticareti 5,9 Milyar dolar fazla verdi.

- Türkiye, Dünya tarımsal üretiminde 31 üründe, ihracatta ise 21 üründe ilk 5'te yer aldı.

- 2013 Yılında 192 ülkeye 1.681 çeşit tarım ürünü ihraç edildi.

- Su ürünleri üretimi 607 bin ton olup işlenmiş dahil 101 bin ton ihracat yapılıyor.

Soğuk Zincir 2°C-8°C  Ortamlarında İlaç Taşıyıcı (Lojistik) Firmalararı İçin Öneriler

Ürünler parekende satış noktasına soğutuculu nakil araçları veya soğuk zincire uygun nakil Ambalajları olan:

- İç kısmı (EPS/Strafor Köpük Kutu, ve dış karton veya oluklu mukava soğuk zincir kutusu, (nakil kabı) ve içerisinde  ulaştırılmalıdır. Ürünlerin üretildiği veya satın alındığı yer, naklin (Lojistik) genderinin ve muhafaza sıcaklığını, sıcaklık zaman indikatörleri  Isı ve süre takip indikatörleri (Time  Temperature Indicators-TTI), Sıcaklık ölçüm ve kayıt cihazı (Data Logger) gibi cihazlarla  takip edilebilmektedir

- Naklin (Lojistik) genderinin  kullanılan  indikatörler olan, ısı ve süre takip etiket, sıcaklık indikatörleri ile teslim tarihi ve saat bilgileri formunda buludurulmalıdır.

l Nakil (Lojistik) sırasında sıcaklık değişimlerinden ilk olarak kenara daha yakın olan ürünler etkileneceğinden sıcaklık ölçüm cihazları / etiketleri / indikatörleri gönderi lojistik gönderi  kolisinin iç ve dış kenar bir köşesine  ve ayrıca kolinin strafor Köpük Kutu iç kısmının iç yüzeyine veya kenar yakın ürünlerin yanına sabitlenmiş olmalıdır.

- Nakil (Lojistik) kaplarının iç sıcaklığının aşıların naklinden önce +2°C ile +8°C sıcaklık aralığında  sabitlenebilmesi için ön soğutma işlemi yapılmalı, kabın  iç hacmi ve şekli, aşıların buz aküleriyle direkt temasını önlenmesine uygun, kullanılacak buz akülerin sayısı ve oranları aşı nakil kabıyla uyumlu olmalıdır.

- Nakil (Lojistik) kaplarının iç sıcaklığının aşıların naklinden önce +2°C ile +8°C sıcaklık aralığında sabitlenebilmesi için ön soğutma işlemi yapılmalı, kabın  iç hacmi ve şekli, aşıların buz aküleriyle direkt temasını önlenmesine uygun, kullanılacak buz aküleri aşı nakil kabıyla uyumlu olmalıdır.

- Aşının uygulanmasına kadar nakil kabı sıcaklık değerlerinin takibi için yeterli miktarda termometre/sıcaklık ölçüm ve kayıt cihazı (data logger) ve soğuk zincir indikatörleri ürünlerle birlikte bulundurulmalıdır. Kullanıcak cihazlar, nakil kabı sıcaklığının +2°C ile +8°C aralığı dışına çıktığının saha şartlarında anlaşılmasına olanak vermelidir. Uygun şartlarda muhafaza veya nakledilmediği anlaşılan ürünlerle ilgili olarak Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmeliğin 80 nci maddesinin 3 ncü fıkrası uyarınca işlem duyuru yapılmak üzere en kısa sürede İl/İlçe müdürlüğüne bildirimde bulunulmalıdır. Ürünün kabul edilmesinden sonra sorumluluğun perakende satış yerine ait olacağı bilinmelidir. Teslim anından itibaren soğuk zincirde gelen ürünlerin uygulama anına kadarki tüm sorumluluğu perakande satış yerine aittir.

- Perakende satış yerinin muhafaza için yeterli kapasitede soğutucusu bulunmalıdır. Soğuk odanın bulunmaması halinde, öncelikle aşı-kit muhafazası için üretilmiş medikal soğutucular tercih edilmelidir

- Soğutucu / buzdolabında ürünlerin bulunduğu ortamın sıcaklığı +2°C ile +8°C arasında olmalıdır.