Havacılıkta Bilet Gelirleri %9,2 Artarak 840 Milyar Dolara Çıkacak, Hava Kargo Gelirleri %7,2 Yükselişle 162 Milyar Dolar Olacak

Bu artışın, gelir yolcu kilometresi (RPK) ile ölçülen yolcu talebindeki %2,1'lik büyümenin oldukça üzerinde olması, havayollarının petrol fiyatlarındaki şokun yarattığı maliyetleri telafi etmek amacıyla bilet fiyatlarını artırdığına işaret ediyor. Yolcu birim gelirlerinin (yield) %7 artması beklenirken, bagaj ücretleri, koltuk seçimi, yiyecek-içecek satışları ve benzeri ek hizmetlerden elde edilen yan gelirlerin de %12,6 artışla 165 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor.

Yan gelirlerdeki hızlı büyüme, havayollarının yüksek yakıt maliyetleri karşısında yolcu başına geliri artırmaya yönelik stratejilerini de yansıtıyor. Önemli bir gelişme olarak, yan gelirlerin 2019'dan bu yana ilk kez hava kargo gelirlerini geride bırakarak sektörün ikinci en büyük gelir kalemi haline geleceğinin altı çiziliyor.

Yakıt fiyatlarındaki artışa bağlı olarak uçak bilet fiyatları kaçınılmaz olarak yükselmiş olsa da, ortalama reel gidiş-dönüş uçak bilet fiyatlarının (ek hizmetler dahil ABD doları cinsinden) 462 dolar olması bekleniyor. Bu rakam da 2016 yılına göre %26,3 daha düşük değer anlamına geliyor.

Hava Kargo Gelirleri 162 milyar dolar

Hava kargo gelirlerinin 2025 yılındaki 151 milyar dolardan %7,2 artışla 162 milyar dolara yükselmesi bekleniyor. Buna karşın, Kargo ton-kilometre (CTK) bazında büyümenin yalnızca %0,7 gibi düşük düzeyde kalacağı hesaplanıyor.

Taşınan gerçek kargo miktarındaki artışın ise sadece %0,2 olması öngörülüyor. Bu nedenle gelir artışının temel nedeni talep artışı değil, yükselen yakıt maliyetlerinin fiyatlara yansıtılması olacak. Kargo birim gelirlerinin (yield) 2026 yılında %6,5 artması bekleniyor. Bu, üç yıl üst üste yaşanan düşüşlerin ardından ilk artış anlamına geliyor.

Yakıt Maliyetleri %40 artacak

IATA analizlerine göre yakıt maliyetlerinin 2025 yılındaki 252 milyar dolarlık seviyesinden 2026 yılında yaklaşık %40 artarak 350 milyar dolara çıkacağı öngörülüyor. Bu tahminler Brent petrolün ortalama fiyatının varil başına 69 dolardan 95 dolara yükselmesine, Jet yakıtı fiyatlarının ise varil başına 90 dolardan 152 dolara çıktığı varsayımına dayanıyor. Jet yakıtının Brent petrol üzerindeki primini gösteren "crack spread" farkının da tarihî yüksek seviyeye ulaşarak ortalama 57 dolar/varil olması bekleniyor. Bir önemli bilgi olarak da dünya genelinde havayollarının 2026 yılı için öngördükleri yakıt tüketiminin yaklaşık üçte birini hedge (fiyat riskine karşı koruma) etmiş durumda olduğu bildirildi. Ancak bu uygulama yalnızca kısa vadeli dalgalanmaları azalsa da kalıcı fiyat artışlarının etkisini tamamen ortadan kaldırma şansına sahip değil. Birçok havayolu şirketi doğrudan jet yakıtı yerine ham petrol fiyatlarını hedge ettiğinden, crack spread artışlarına karşı savunmasız kalmaya devam edeceğine dikkat çekiliyor.

Toplam yakıt tüketiminin 2025 seviyesinde kalarak yaklaşık 104 milyar galon olması bekleniyor. Buna rağmen fiyat artışları nedeniyle yakıtın toplam faaliyet giderleri içindeki payı 2025'te %25,4 iken, 2026'da %31,4'e yükselecek.

Karbon Emisyonu ve SAF Maliyetleri ekstra yük getirecek

Havayolları ayrıca uluslararası havacılık için karbon dengeleme sistemi olan Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (CORSIA) kapsamında karbon emisyonlarını dengelemek için yıllık 1,2–1,6 milyar dolar arasında maliyet üstlenecek. Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) kullanımı nedeniyle oluşacak ek maliyetlerin ise 2026 yılında 4,3 milyar dolara ulaşması bekleniyor. 2026 yılında yaklaşık 2,4 milyon ton SAF arzı öngörülüyor. Bu miktar toplam yakıt tüketiminin yalnızca %0,8'ine karşılık geliyor. Geleneksel jet yakıtı fiyatlarının yükselmesi nedeniyle SAF ile geleneksel yakıt arasındaki fiyat farkı azaldığından, önceki tahminlere göre maliyet baskısının bir miktar hafiflemiş durumda olduğu hatırlatılıyor.

Yakıt Dışı Maliyetler 756 milyar dolar, en büyük maliyet kalemi işgücü

Yakıt dışı maliyetlerin 2025 yılındaki 737 milyar dolardan %4 artarak 767 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bunun içinde en büyük kalem iş gücü maliyetleri olacak: Personel giderleri 271 milyar dolara ulaşacak. Bu rakam 2025'e göre %4 artış anlamına geliyor. Doğrudan havayollarında çalışan toplam personel sayısının ise %1 artışla 3,33 milyon kişiye yükseldiği belirtiliyor. Buna rağmen çalışan başına verimlilik (ATK/çalışan) %0,4 gerilemiş durumda. Bunun temel nedeni olarak havayollarının operasyonel dayanıklılığı artırmak amacıyla pandemi sonrasında işe alınan yeni personellerle kadrolarını güçlendirmesi gösteriliyor.

Uçak teslimatlarındaki gecikmenin maliyeti de büyük

Öte yandan Yeni nesil uçak teslimatlarındaki gecikmeler havayollarına ek maliyet yaratıyor. Bu kapsamda uçak kiralama ücretleri tarihî zirvelere ulaştı. Filolarını büyütmek veya yenilemek isteyen havayolları sınırlı arz nedeniyle daha yüksek kiralama maliyetleriyle karşılaşıyor. Yaşlanan filoların bakım ihtiyacı arttığı için teknik bakım giderleri de yükseliyor.

Zayıflayan ABD Dolarının Etkisi

IATA analistlerine göre ABD dolarının zayıflaması da görünümü daha da etkiliyor. ABD doları geçen yıl ticaret ortaklarının para birimleri karşısında yaklaşık %10 değer kaybetti. 2026 yılında da doların yıl genelinde yaklaşık %5 daha zayıflaması bekleniyor. Bu durum, küresel iş döngüsünü ve ABD doları dışındaki para birimleriyle işlem yapan havayollarını destekliyor. Dolar karşısında değer kazanan para birimleriyle faaliyet gösteren havayolları için, başta yakıt olmak üzere tüm faturalar ve ABD doları cinsinden tüm borçlar daha ucuz hale geliyor.