Hava Kargo E-Ticaretin %80’ini Taşıyor. Toplam İş Hacmi Bu Yıl 7.4 Trilyon Dolara Ulaşacak

Toplam rakamlarla hava kargo yoluyla taşınan ticarete konu olan ürün miktarı 8 trilyon dolarlık bir büyüklük oluştururken, bu rakam küresel ticaretin de değer olarak %35’ine denk geliyor.

Konferans’ta açıklanan en önemli verilerden bir diğeri ise e-ticaret ile hava kargo aradındaki sinerjik büyüme oldu. Buna göre, hava kargo e-ticaretin ve e-ticaret de hava kargonun itici gücü olmaya devam ediyor. Pandemi öncesi yıl olan 2019’da 3 trilyon 351 milyar dolar olan e-ticaret hacmi 2025 rakamlarıyla 6.8 trilyon dolara ulaştı. Mevzuat düzenlemeleri ve konjonktürel nedenlerle e-ticaretin hızında 2026’da biraz yavaşlama olsa da özellikle düşük değerli e-ticaret ürünleri ile yüksek teknoloji ürünlerinde artış sürüyor.

E-ticarette en yüksek payı Çin ve ABD oluşturuyor. 2025 yılı itibariyle Çin 3 trilyon 450 milyar dolar ve ABD ise 1 trilyon 380 milyar dolarlık bir e-ticaret hacmine sahip durumda. İngiltere 285 milyar dolar, Fransa 175 milyar dolar, Almanya 141,2 milyar dolar, ve Japonya da 169 milyar dolar düzeyinde e-ticaret hacmi yaratmış durumdalar. Tüm bu rakamlar 2025 yılında dünya çapında toplam 2 milyar 77 milyon kişinin online alışveriş yaptığına işaret ediyor.

IATA e-ticaret ve Kargo Operasyonları Bölüm Başkanı Andre Majares’in sunumunda yer alan verilere göre e-ticaret hacmi 2026’da %21.8 artışla 7 trilyon 405 milyar dolara ve 2027 yılında da % 22.6 büyüme ile 7 trilyon 956 milyar dolara ulaşacak. Daha da önemlisi e-ticaretin en önemli taşıma modu büyük oranda hava kargo durumunda. IATA’ ya göre e-ticaretin %80’i hava kargo yoluyla gerçekleşirken, deniz, kara ve demir yollarının payı sadece %20 düzeyinde bulunuyor.

Her yıl daha fazla insan internete erişime ulaştıkça, her yıl daha fazla online mağaza ve platform açıldıkça e-ticaret de bu eğilimden besleniyor. Ülkelerin lojistik yeteneklerinin artışı da e-ticareti destekleyen temel unsurlar arasında bulunuyor.

Mevcut verilerle dünyada her 5 alışveriş işleminden biri online gerçekleşiyor. Buna göre 2022 yılında toplam 170 milyar paket taşınırken bu sayı 2023’te 189 milyar adede ve 2025’te de 217 milyar pakete ulaştı. 2027 yılında dünya çapında e-ticarete konu olan toplam kargo ve paket adetinin 256 milyarı geçeceği öngörülüyor. Bu rakamlar her saniyede 5 bin 900 paketin e-ticaretin konusu olduğunu gösteriyor.

IATA EMEA Bölgesi Kargo Başkanı Alina Fetisova ise Budapeşte’deki sunumunda hava kargonun sağladığı bağlantı noktalarındaki her %1’lik büyümenin küresel ticarette %6’lık bir büyüme etkisi yarattığını belirtti. Hava kargo bağlantısındaki her %10’lık büyümenin yıllık istihdama sağladığı katkının %1.6 olduğunu ifade eden Fetisova, hava kargonun değer olarak küresel ticaretin %29.5’ini oluşturduğunu, ağırlık olarak da bu rakamın %12.1 olduğunu söylerken, hava kargonun küresel ticaretteki payının sadece %1 düzeyinde kaldığına işaret etti.

Tıbbi malzemeler, ilaçlar ve aşıların taşınmasında hava kargo vazgeçilmez

Sağlık ürünlerinin hava yoluyla taşınması, son derece titiz bir lojistik destek yaklaşım gerektiriyor. Ürünler uygun şekilde taşınmadığında, taşıma sırasında meydana gelen sıcaklık değişimleri ürünlerin bütünlüğünün ve kalitesinin bozulmasına neden olabiliyor. Özellikle ilaç sektörü yüksek değerli, zamana duyarlı ve sıcaklık kontrollü kargoların hızlı, güvenilir ve verimli şekilde teslim edilmesi konusunda hava taşımacılığına ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle hava kargo bu süreçlerde en etkili taşıma modu olarak öne çıkıyor.

Yapılan hesaplamalar, tıbbi malzemelerin tedarik sürecinde ortaya çıkan sorunlar nedeniyle yıllık 35 milyar dolarlık bir değer kaybı oluştuğunu gösteriyor.

Budapeşte Konferansı’nda medikal malzemeler, ilaçlar ve aşılar da dahil farmakolojik ürünlerin hava kargo pazarındaki önemine vurgu yapan Alina Fetisova, şu değerlendirmeleri yaptı;

“Küresel aşı üretiminin ve pandemi hazırlık programlarının genişlemesi, büyük ölçekli, hızlı ve soğuk zincir özellikli taşımacılığa olan ihtiyacı artırıyor. Öte yandan daha sıkı FDA ve EMA gereklilikleri, sertifikalı, yüksek güvenilirliğe sahip ve uçtan uca görünürlük sağlayan farmakolojik hava kargo çözümlerine yönelik talebi her geçen büyütüyor. Sıcaklığa duyarlı biyolojik ilaçların, hücre ve gen tedavilerinin artması; sıkı soğuk zincir gerekliliklerine sahip, son derece uzmanlaşmış hava lojistiği çözümlerine olan talebi de canlı tutuyor.. Merkezi olmayan klinik çalışmaların (decentralized clinical trials) yaygınlaşması, zaman ve sıcaklık açısından kritik ürünlerin doğrudan hastalara ve dünya genelindeki araştırma merkezlerine gönderilmesi ihtiyacı ise hava kargoyu daha da önemli hale getiriyor.” Fetisova, Hava kargo ile taşınan aşılar sayesinde her yıl 3 milyona kadar çocuğun hayatı kurtarılmaktadır. Sahra Altı Afrika’da sağlık hizmetlerine erişimin %90’ı tıbbi malzemeleri ihracat ürünleriyle birlikte taşıyan hava kargo sayesinde gerçekleşiyor”dedi.

İlaç endüstrisi her yıl 1 trilyon doların üzerinde kargo hareketi yaratıyor

IATA’ya göre ilaç endüstrisinin her yıl 1 trilyon doların üzerinde bir kargo hareketi gerçekleştirdiği düşünüldüğünde, bir gönderinin kalitesini korumak için özel ekipmanlar, uygun depolama tesisleri, uyumlu ve standartlaştırılmış elleçleme prosedürleri ve her şeyden önemlisi soğuk zincirin tüm paydaşları arasında güçlü bir iş birliği gerekiyor. IATA bu konuda bir dizi yönetmelik çıkarmış durumda. IATA Sıcaklık Kontrol Yönetmelikleri (Temperature Control Regulations – TCR bunların başında geliyor.

Bu kılavuz; zaman ve sıcaklık açısından hassas ürün etiketi kullanımının zorunlu olması da dahil olmak üzere, farmasötik ürünlerin taşınması ve elleçlenmesine ilişkin gereklilikleri ve standartları belirliyor. Ayrıca IATA nezdinde, sağlık ürünlerinin taşınması ve elleçlenmesine ilişkin standartların geliştirilmesi konusunda öneriler sunmak amacıyla Sağlık Kargosu Çalışma Grubu-HCWG- oluşturulmuş durumda. IATA, ilaç sektöründeki paydaşlar ve düzenleyici kurumlarla yakın iş birliği içerisinde CEIV Pharma programını geliştirdi. Program; zaman açısından hassas ve sıcaklık kontrollü kargoların taşınmasının tüm aşamalarını, etkin soğuk zincir yönetimini ve risklerin azaltılmasını kapsıyor.