Airbus Havacılıkta Gelecek 20 Yılın Pazar Analizini Çıkardı: Küresel Filo Hem Yolcu Hem de Kargo Uçaklarında Tümüyle Yeni Nesilden Oluşacak

Havacılık, yalnızca yüksek değerli ve zamana duyarlı yüklerin hava kargo hizmetleriyle taşınması için değil, aynı zamanda dünyanın dört bir yanındaki insanları çok çeşitli nedenlerle birbirine bağlayarak birçok topluluk için ekonomik bir can damarı olma fonksiyonunu güçlendirecek.

Airbus, öte yandan İran savaşı, yükselen petrol fiyatları ve küresel ticaret ortamındaki gerilimlerinin havayolu şirketlerinin büyüme planları üzerindeki etkisi nedeniyle küresel yolcu uçağı talebine ilişkin 20 yıllık tahminini %1 oranında aşağı yönlü revize etti. Avrupa merkezli uçak üreticisi Airbus 2026-2045 dönemini kapsayan yeni raporunda sektör genelinde (Airbus, Boeing dahil) üreticiler tarafından bu dönemde 42.060 yeni yolcu uçağı teslimatı öngörüyor. Airbus, 2026 yılında yaklaşık 39 seviyesinde olan yeni nesil uçak oranının 2045 yılına kadar artmaya devam edeceğini ve söz konusu tarihte küresel filonun neredeyse tamamının en yeni nesil uçaklardan oluşacağını öngörüyor.

Revize edilen büyüme rakamı havacılık otoritelerince pandemi sonrası havayolu faaliyetlerinde yaşanan güçlü toparlanmanın ardından havacılık pazarının artık daha temkinli bir döneme girdiğinin işareti olarak değerlendiriliyor.

Airbus yaptığı değerlendirmede uzun vadede talebin güçlü kalmaya devam ettiğini ve teslimatların yaklaşık yarısının Asya'da gerçekleşeceğini belirtirken, son dönemde artan gümrük tarifeleri ile Körfez hava sahasında yaşanan aksaklıkların önceki tahminleri aşağı çektiğini ifade etti.

Havayolu taşımacılığındaki büyümeyi demografik faktörler de destekliyor

Havayolu taşımacılığının uzun vadeli büyümesi, nüfus ve ekonomik büyüme (GSYH) artışına dayanmaya devam ediyor. Airbus Küresel Pazar Tahmini'ne (GMF) göre, küresel yolcu trafiği yıllık ortalama %3,9 oranında büyüyecek ve bu büyüme yıllık %2,6'lık küresel GSYH artışıyla desteklenecek. 2045 yılına gelindiğinde hava trafiğinin iki katından fazla artarak yılda yaklaşık 10 milyar yolcuya ulaşması bekleniyor.

Bu talebi artıran başlıca demografik gelişmeler şu başlıklar altında özetleniyor;

• Uçma olasılığı en yüksek kesim olan orta sınıf nüfus, 2045 yılına kadar 1,4 milyar kişi artarak %34 büyüyecek.
• Hava ulaşımının giderek daha uygun maliyetli hale gelmesi, dünya nüfusunun daha büyük bir bölümünün hava yoluyla seyahat etmesini mümkün kılacak.
• Uluslararası göç ve diasporaların büyümesi, akraba ve arkadaş ziyareti (VFR – Visiting Friends and Relatives)amaçlı yolculukları artırıyor. 2000-2024 döneminde uluslararası göçmen nüfusu hızla artarak son dönemde 300 milyonun üzerine çıktı.

Filo büyüklüğü 2 katına çıkacak

Airbus rapor verilerine göre beklenen yolcu trafiği artışını karşılamak ve hizmetten ayrılacak veya yaşlanan uçakların yerini almak amacıyla, dünya genelindeki yolcu ve kargo uçağı filosu 2025 yılı sonunda 23.210 uçaktan, 2045 yılı sonunda 45.550 uçağa çıkarak neredeyse iki katına ulaşacak.

Bu dönemde toplam 42.060 yeni uçağa ihtiyaç duyulacak. Bu talebin dağılımı 33.920 adet tek koridorlu (single aisle) uçak ve 8.140 adet geniş gövdeli (widebody) uçak şeklinde öngörülüyor:

Toplam yeni teslimatların yaklaşık yarısını oluşturan 19.820 uçak, yaşlanan filoların yenilenmesi amacıyla kullanılacak.

Eski nesil uçakların yeni nesil modellerle değiştirilmesi, verimlilik artışının temel unsurlarından biri olarak görülüyor. Bu sayede havayolları hem daha düşük yolcu yoğunluğuna sahip hatları hem de daha uzun menzilli rotaları kârlı şekilde işletme olanağı bulacak.

Airbus, 2045 yılına kadar küresel filonun neredeyse tamamının (%100'e yakınının) en yeni nesil uçaklardan oluşacağını öngörüyor. Bu oran 2026 yılında yaklaşık %39 seviyesindeydi. Daha düşük işletme maliyetine ve daha az CO₂ emisyonuna sahip uçaklara geçiş eğilimi, sektörün karbonsuzlaşma (dekarbonizasyon) hedeflerine verdiği önemi de ortaya koyuyor.

Havacılık ağları yeniden tanımlanıyor

Airbus analizine göre hava yolu ağları giderek daha merkezi olmayan bir yapıya dönüşüyor. Önümüzdeki 20 yıl içinde kentleşme eğilimi daha küçük şehirlere kayacak. Küçük ve orta ölçekli şehirlerin sayısı, büyük metropollere kıyasla çok daha hızlı artacak. Bu gelişme, havacılık ağlarının merkezsizleşmesini sağlayarak havayollarını geleneksel mega kentlerin ötesinde yeni bağlantılar oluşturmaya yönlendirecek. Daha küçük kentsel merkezlerin sayısı, büyük şehirlerden çok daha hızlı artacak ve bu durum dünya nüfusunun şehirler arasında yeniden dağılımını yansıtacak. Uçak verimliliğindeki gelişmelerle birlikte Airbus GMF, ana hatların (trunk routes) ötesinde küçük ve orta ölçekli şehirler arasındaki bağlantıların genişleyeceğini öngörüyor.

Hindistan, Vietnam, Endonezya ve Malezya gibi gelişmekte olan ekonomilerde güçlü büyüme, hava trafiğinin yapısını da değiştiriyor. Yeni nesil uçakların sunduğu gelişmiş menzil ve ekonomik avantajlar sayesinde havayolları, geleneksel aktarma merkezlerini bypass ederek daha fazla doğrudan hattı ticari açıdan uygulanabilir hale getirebilecek.

Bölgesel eğilimler ayrışıyor

Airbus'a göre, İran çatışmasına ilişkin kırılgan ateşkes sürecinde Orta Doğu pazarı güçlü bir toparlanma gösteriyor. Körfez bölgesindeki aktarma merkezlerinin yolcu trafiği yeniden normal seviyelere yaklaşmaya başladı.

Bölge, uzun mesafeli hava ulaşımında stratejik önemini korurken, havayolları kapasite artırımı kararlarını yükselen maliyetler ve bölgesel belirsizlikleri dikkate alarak değerlendiriyor.

Tahmin döneminde Hindistan, yıllık büyüme beklentisinin %8,9'dan %9,1'e yükseltilmesiyle, dünyanın en hızlı büyüyen iç hat hava yolu pazarı olmaya devam ediyor.

Buna karşılık, Çin'in iç hat pazarına ilişkin büyüme beklentisi %5,4'ten %4,7'ye düşürüldü. Bu revizyon, uzun yıllardır küresel uçak talep tahminlerinin lokomotifi olan Çin pazarı için daha temkinli bir görünümü yansıtıyor.